काभ्रे,
काभ्रे जिल्लाको रोशी गाउँपालिका वडा नं. १२ अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा वडा घोषण भएको छ । वडामा रहेको सबै बालबालिका विद्यालय गएको र आधारभूत तहसम्म निःशुल्क शिक्षा प्राप्त गरेको शुनिश्चिततासहित वडाध्यक्ष बसन्त कुमार स्यांतानले अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा घोषणाका लागि प्रस्ताव गरेकोमा गाउँपालिका अध्यक्ष दिनेश लामाले लागु भएको घोषणा गर्नुभएको हो । पहिलो पटक वडा नं. १० मा अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा लागू भएको घोषणा भइसकेको छ ।
हिजो (शुक्रबार) भएको कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष दिनेश लामाले संविधानमा भएको व्यवस्था लागु गर्न नेपाल सरकारले सुरु गरेको अभियानमा स्थानिय तहले साथ दिएको बताउनुभयो । उँहाले कार्यान्वयन सहज बनाउन विद्यालय एकीकरणका साथै शिक्षक दरवन्दी थप्दै लैजाने बताउनुभयो । विद्यालयहरुलाई कुनै पनि शिर्षकमा पैसा नलिन अनुरोध गर्दै गाउँपालिकाले अप्ठ्यारोमा सहयोग गर्ने उँहाले बताउनुभयो ।
४ बर्षदेखि १३ बर्षसम्मका बालबालिकालाई आधारभूत शिक्षा अनिवार्य र निशुल्क भएको सुनिस्चित भएपछि सो घोषणा गरिने प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रामबहादुर तामाङले जानकारी दिनुभयो । उँहाको अनुसार, सो उमेर समुहका सबै बालबालिका विद्यालय गएको यकिन गर्न १२ वटै वडाका समुदायमा सर्वेक्षण गरि तथ्यांक संकलन गरिएको छ ।
त्यसैगरी समुदायिक विद्यालय व्यवस्थापन समिति महासङ्घका अध्यक्ष रहेका स्थानीय गणेश माध्यमिक विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष गुणराज मुक्तानले मौलिक अधिकारको रुपमा रहेको शिक्षा अनिवार्य र निःशुल्क बनाउन स्थानीय सरकारले प्राथमिकता दिएकोमा आभार प्रकट गर्नुभयोे ।
सो वडाको ५ सय २५ घरधुरीमा ४ देखि १३ बर्षसम्मका ५ सय ३६ बालबालिका सबै विद्यालयको पहुँचमा भएको वडा अध्यक्ष वसन्तकुमार तामाङले बताउनुभयो । वडाभित्र रहेको ५ वटै विद्यालयबाट सर्बोक्षण गरेका थिए । सर्बोक्षणमा सबै बालबालिकाले अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा प्राप्त गरीरहेको पाएकाले अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा घोषणाका लागि प्रस्ताव गरेको लामाले बताउनुभयो ।
अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा घोषणा कार्यान्वयनका लागि नेपाल सरकारले अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा ऐन २०७५, अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा नियमावली २०७७ र राष्ट्रिय शिक्षा नीति २०७६ स्वीकृत गरेको छ । गाउँपालिकाले पनि शिक्षा नीति २०८० पारित गरेको छ ।
कार्यक्रममा नेपाली काङ्ग्रेसका विरबहादुर भोम्जन, नेकपा एमालेका असलमान भोम्जन,नेकपा (माओवादी केन्द्र) का सुब्बालाल भोम्जन, वडा शिक्षा समितिका सदस्य तिर्थलाल मोक्तान, विन्धवासिनी आधारभुत विद्यालयका प्रधानाध्यापक सरिताकुमारी थापा, सर्वेक्षक यमुना भुजेल लगायतले अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा कार्यान्वयन भएकोमा खुशी व्यक्त गर्दै अन्य व्यवस्थापनमा सहयोग गर्न अनुरोध गरेका छन् ।
